Een weerwolf in Bredene?

— Maart 2017. Hoek Brussel- en Antwerpenstraat in Bredene. (Eigen foto) —

EEN verzekeraar heeft onderzoek gedaan naar de effecten van volle maan. Die effecten bestaan wel degelijk en ze zijn niet min: kinderen zijn lastiger, er wordt meer ingebroken, beurskoersen zakken, er wordt meer aan seks gedaan, dieren zijn zenuwachtiger… In Wikipedia staat ook nog iets anders: ‘De transformatie van mens tot wolf vindt in de meeste verhalen plaats bij volle maan (…)’ Ik raadpleeg de Vlaamse Volksverhalenbank en vind (hier⇲) bijna tweeduizend [1883 !] getuigenissen van Vlamingen die al eens een weerwolf gezien hebben. Of die iemand kennen die een weerwolf gezien heeft. Of die iemand kennen die iemand kent die een weerwolf gezien heeft.

Op de foto zien we de hoek van Brussel- en Antwerpenstraat in Bredene, ik fotografeerde hem 's avonds in maart 2017. Boven het hoekhuis valt meteen iets ongewoons op. 

Flor Vandekerckhove⇲

[Deze post dateert in DLVuurtorenwachter al van 2017. In 2024 redigeer ik hem opnieuw ten behoeve van de FB-groep Bredene Retro.]

Marvin Gaye en Lenin, Trotski en Bansky

— Dave Randall tijdens een optreden op het festival in Glastonbury. —    

Onachtzaam sla ik het boek open en mijn oog valt op woorden die ik als volgt vertaal: ‘Iedereen die de realiteit wil vormgeven moet eerst twee vragen beantwoorden. De ene vraag is, zoals bekend, gesteld door Marvin Gaye en de andere door Lenin.’ Marvin Gaye en Lenin in een en dezelfde zin! Elders in het boek doet hij het nog: Leon Trotski koppelt hij aan de straatkunstenaar Bansky en Bertolt Brecht aan Tom Waits.

Dave Randall is, zo leert me de flap, een Britse gitarist die de wereld heeft afgereisd met Faithless, Dido en Sinead O’Connor. Als hij over muziek schrijft doet hij dat als ervaringsdeskundige. Dat geldt ook wanneer hij het over activisme heeft. Ondertitel van zijn boek: The political power of music. (°)

Centraal staat daarin de stelling dat de sociale betekenis van muziek, popmuziek incluis, niet vastligt, maar afhankelijk is van de sociale context: ‘Gedeeltelijk hangt het ervan af of mensen — vooral jonge mensen — een gevoel van mogelijkheden en hoop voelen.’

Al gauw verlaat Randall in Sound System de vraag van Marvin Gaye (What’s going on) voor deze van Lenin: Wat te doen? Hij begint klein. Tijdens optredens draagt hij een t-shirt waarop staat dat hij deze of gene actie steunt. Hij treedt gratis op als hij daarmee de goede zaak kan voorthelpen en hij overtuigt collega’s om hem daarin te vervoegen. Tijdens optredens in Israël of Zuid-Afrika vraagt hij aan activisten wat hij nog meer kan doen. In Engeland sluit hij zich aan bij de trotskistische SWP: ‘Ik was een trots lid van de Socialist Workers Party. Wanneer ze me een eerste keer vroegen om erbij te komen, zei ik hun dat artiesten politiek onafhankelijk moesten blijven. Ze overtuigden me er al vlug van dat dit pretentieuze nonsens waren. Alhoewel ik niet langer lid ben, denk ik nog altijd dat ze daarin gelijk hebben. Het is goed om een lid (‘a joiner’) te zijn.’ Zijn engagement bereikt een hoogtepunt wanneer hij in overleg met Palestijnse activisten een lied produceert dat hun zaak dient. Freedom for Palestine wordt mee door de steun van veel collega’s een internethit. Ik zet het filmpje hieronder. En om in de geest van Dave Randall af te sluiten: doe er iets mee!

Flor Vandekerckhove⇲

(°) Dave Randall. Sound System. The Political Power of Music. 2017. Pluto Press London. 210 pp.

Zo oud als de (Duinen)straat

Zo oud als de straat is een uitdrukking. Hij staat voor verschrikkelijk oud. Geldt dat voor de Duinenstraat? Is die straat verschrikkelijk oud? Wat we weten is dit: de Duinenstraat is niet als straat begonnen, maar als dijk. Raoul Eeckhout (°) heeft een lyrische inleiding nodig om het ontstaan ervan te beschrijven: 

‘Zeer lang heeft het geduurd vooraleer de Noordzee in haar rusteloze twist-dans de kuststreek, zoals wij die nu kennen, uit haar elastische schoot schudde, en terdege hebben, in dichterbij gelegen eeuwen, verscheidene mensengeneraties eraan gewroet en gekneed om haar naar hun gading te krijgen.’

Tiende en elfde eeuw brachten eens te meer overstromingen.

'Deze keer stelden de inwoners zich te weer en werden de eerste grote dijken ontworpen. Deze dijken die vertikaal op de kustlijn werden gebouwd, zijn kennelijk aangelegd om de bedreigde bewoonde gebieden tegen het zeewater te beschermen.’

Zijdeling is de naam van de dijk die ons interesseert. Hij moet de achterliggende nederzetting beschermen: 

‘Het is op deze dijk dat de huidige Duinenstraat, Sluizenstraat en Oudenburgsteenweg liggen.’

Ik weet niet of je die dijk vanaf de start een straat mag noemen. Als dat het geval is dan is zo oud als de straat hier: sinds de middeleeuwen. Maar misschien blijft de dijk gedurende eeuwen een talud en wordt hij pas straat wanneer er huizen op/naast gebouwd worden.

Architect Erwin Mahieu wijst me erop dat de eerste huizen in de Duinenstraat niet parallel aan, maar dwars op de dijk staan. Vandaag zijn daarvan nog enkele voorbeelden te zien, zij het almaar minder. Binnenkort zullen er geen meer resten. Zou iemand ze geïnventariseerd hebben?

In zijn concreetheid kennen we de Duinenstraat als een fenomeen van lintbebouwing. Wie van de duinen naar het dorp trekt doet dat via een lange huizenrij. Ik ga op zoek naar het begin ervan. De oudste foto die ik vind dateert van vlak voor de Eerste Wereldoorlog. (°°) We bevinden ons op de hoek die gevormd wordt door Kapel(le)straat-Driftweg en Duinenstraat. De straathoeken zijn op dat moment nog onbebouwd. De rechtse straathoek wordt ingepalmd door tennisvelden van het chique Grand Hotel de l’Espérance↗︎ dat om die hoek in de Driftweg ligt. De tennisvelden zijn met gaas afgebakend. Aan die kant kunnen we maar één gebouw zien staan: de garage van dat hotel. De linkerhoek, waar in 1923 hotel Helvetia↗︎ komt te staan, ligt braak. Voorbij de hoek staan twee huizen. Het eerste is de kruidenierszaak In den anker. Dat huis is niet zo oud als de straat, het wordt in 1913 voor Alfred Constandt gebouwd. Het is wel ouder dan de bestrating, kasseien komen er in de Duinenstraat pas in 1936. Achter de winkel ligt een onbebouwd stuk en dan volgt de herberg van Hypoliet Decuyper; misschien is dat gebouw ouder. Het zijn hoe dan ook de eerste ondernemingen die in de Duinenstraat een graantje meepikken van het ontluikende toerisme.

Waarna er op de foto, langs de lange rij lantaarnpalen, alleen nog polders te zien zijn. Met het vergrootglas zie ik, in de verte, één, twee, misschien wel drie gebouwtjes. De afstand kan ik niet inschatten. Zijn dat zo’n ‘dwars op de dijk gebouwde’ huizen? En zijn die zo oud als de straat?

Flor Vandekerckhove⇲

(°) R. Eekhout, Zoeklicht op Bredene, 1968.  
(°°) E. Mahieu & F. Huygebaert, 100 jaar Bredene aan Zee in beeld, 2001.

[Ik publiceer dit stukje in 2017. In 2024 redigeer ik het opnieuw, ten behoeve van de FB-groep Bredene Retro.]

Schrijver zoekt toondichter

Wanneer de avond valt en tegelijk de regen, vraagt een mens zich al eens af of er van zijn verhalen geen lied te maken valt. Misschien roept u wel uit: ‘Wel zeker, hier valt een bijzonder mooi lied van te maken.’ Waarna u zich meteen achter het klavier zet.

In ’t Nederlands klinken de openingszinnen — mijn eerste Vlaamse liedtekst in het lichtere genre — alzo:  In ‘t jaar voorwaar, dat vreemde jaar / Waarin haast niets meer mocht / Was hij toch nog op zoek gegaan / Naar tgene wat hij zocht.

In ’t Engels — ik heb dat visje ook in ’t Engels uitgeworpen — luidt het enigszins anders. Dat komt doordat ik daar andere uitvoerders voor ogen heb. In het Engelssprekende gedeelte van de wereld zie ik mijn songs gezongen worden door een soort Dubliners: Oh, all tobacco shops were closed /The year the law forbade to smoke / ‘t Was hard to find a cigarette / ‘Cause smokes were worth their weight in gold.