💦 FULL SET: Aanloopdag anders wonen oktober .html - Full Gallery 2025
|
Welkom
|
Verslag Aanloopdag 'anders' wonen in Nederland, op 30 oktober 2010
|
|
Eindhoven, 1 november 2010 Door Marta Resink (Omslag) |
Op de voorafgaande vrijdagavond vertoonden we - in het kader van de maandelijkse filmavond bij Omslag - de hele film 'A New We'. Ook verschillende deelnemers aan de Aanloopdag bekeken deze twee uur durende film, met impressies van tien heel verschillende projecten. De film geeft ook een goed beeld van de diversiteit in vormen, grootte en accenten in ecologisch georiënteerde gemeenschappen.
Aanloopdag op 30 oktoberDe Aanloopdag op zaterdag begon voor ruim dertig mensen al om 12:00 uur met een biologische lunch; aan tafel werd er al druk onderling kennisgemaakt. Geleidelijk aan druppelden ook de anderen binnen.
Voor degenen die voor de eerste keer bij Omslag waren, verzorgde Dick Verheul tweemaal een korte rondleiding, waarin hij vertelde over de werkzaamheden van Omslag en over de andere (zeven) organisaties in het grote pand waarin ook Omslag is gehuisvest.
Rond 13:30 uur waren de meeste mensen gearriveerd. Het werd propvol in de ruimten van Omslag. Daarom besloten we om alvast naar een lokaal elders in het pand te gaan om een extra fragment uit de film A New We te draaien. Dat werd een impressie van ecodorp Damanhur in Portugal.
Tegen tweeën was iedereen aanwezig en waren alle vijftig stoelen bezet. Na een welkom door Omslag-medewerkster Marta Resink, maakten we een kort kennismakingsrondje langs de aanwezigen; die kwamen vanuit het hele land. Er waren verschillende groepjes die betrokken zijn bij projecten of nieuwe initiatieven, zoals De Groene Vorm (Breda), een nieuw meergeneratie-woonproject nabij Nijmegen; de nieuwe woon-werkwijk Elkrijk (Eindhoven); een Initiatiefgroep voor een 'Strowijk' in Nijmegen met gemeenschappelijke voorzieningen, toekomstige bewoners van Ecodorp Brabant, bewoners van woon-werkgemeenschappen van Emmaus in Den Haag en Utrecht, van Centraal Wonen-projecten en andere gemeenschappelijk wonenprojecten. Ook: bewoners van Stoutenburg en De Hobbitstee. Flink wat aanwezigen bleken zich te oriënteren op vormen van gemeenschappelijk wonen; sommigen waren gewoon nieuwsgierig.
We startten met het bekijken van de film A New We, waaruit twee projecten waren gekozen, waarvan je je goed zou kunnen voorstellen dat die ook in Nederland realiseerbaar zijn: de kinderrijke leefgemeenschap Schloss Tonndorf en Oekodorf Sieben Linden, beiden in Duitsland.
Aansluitend volg
de
een rondje, waarin iedereen kon vertellen welke aspecten van
gemeenschappelijk wonen in de getoonde documentaires het meest
aanspraken. Genoemd werden ondermeer: niet ieder voor zich, maar
spullen delen, bijvoorbeeld gereedschappen; bij collectieve
eigendom/financiering kunnen ook mensen met niet zoveel geld toch
meedoen; een Coöperatieve Vennootschap is een heel gelijkwaardige
organisatievorm; tip: het boekje 'De kleine coöperatie';
verantwoord omgaan met voeding (biologisch, zelf telen, directe band);
ook kunnen werken op de plek waar je woont; het gaat niet om consumeren
en carrière maken; spullen rouleren binnen de groep en worden helemaal
'op' gebruikt; het grote dorp onderverdelen in verschillende
sub-groepen, elk met een eigen identiteit; grote diversiteit in mensen;
mix van generaties; gezamenlijke besluitvorming (consensus,
sociocratie), het vrije buitenleven; ook ideaal voor kinderen; zoeken
naar andere vormen van onderwijs/eigen onderwijs organiseren;
samenleven met meer mensen geeft ook voortdurend reflexies met jezelf,
je kunt jezelf en de anderen niet 'ontlopen'.Hiermee was het bruggetje gelegd naar de ontwikkelingen in Nederland.
Franciscaans Milieuproject Stoutenburg
Marco Ganzeman woont al vele jaren op Stoutenburg (nabij Amersfoort),
een leefgemeenschap op Franciscaanse grondslag, gestart in 1991.
Stoutenburg rust op drie pijlers: gemeenschapsleven, spiritualiteit en
natuurverbondenheid. De vaste bewoners ('communiteit') bewonen en
beheren een voormalig kasteel + een stukje landgoed. De locatie wordt
gehuurd van Stichting het Utrechts Landschap, wat zowel voor- als
nadelen heeft: weinig eigen zeggenschap over terrein en gebouw, maar
ook minder verantwoordelijkheid. Marco: ,,Het is lastig om Stoutenburg
in woorden te beschrijven, dus: kom eens langs om de plek zelf te
ervaren!'' Dat langsgaan kan bij na elke maand tijdens een
informatiemiddag met rondleiding. De leefgemeenschap wordt op dit
moment gevormd door een kerngroep van vier personen (2 mannen en 2 vrouwen) en een
vluchtelingenechtpaar dat ook al vele jaren op Stoutenburg woont. Het
kasteel biedt voldoende ruimte voor zo'n tien volwassenen en zes
kinderen. In het verleden had de gemeenschap die omvang en het is nog
steeds de wens om de vaste bewonersgroep weer naar dat aantal uit te
breiden. De Stoutenburgers runnen in hunn kasteel ook een conferentieoord en
onderhouden een grote moestuin en een kruidentuin. Ze bieden een eigen activiteitenprogramma
en groepen kunnen het conferentieoord huren. De bewoners zijn
gezamenlijk verantwoordelijk voor het algehele reilen en zeilen,
inclusief de zorg voor gasten in het conferentieoord. Gemeenschapsleven
Marco: ,,Gemeenschapsleven betekent vooral: delen! Gedeelde smart is halve smart, maar ook: gedeelde vreugde is dubbele vreugde. Op Stoutenburg wordt veel gedeeld: gebouw en terrein, het huis, het dagelijks werk, de maaltijden, koffie- en theepauzes, vergaderingen, de meditaties (2 x per dag) en ook het geld. Alle inkomsten van het project komen in een gezamenlijke pot, waaruit de bewoners een vrij te besteden zakgeld van 170 euro per maand ontvangen + 550 euro vakantiegeld per jaar.
Spiritualiteit
De
spiritualiteit van Stoutenburg omschrijft Marco als 'een bepaalde
gevoeligheid voor al die dingen die niet direct zichtbaar zijn ('de
geest')'. Stoutenburg noemt zichzelf ook wel een 'modern klooster'; er
is een vast dagritme; elk ochtend en avond is er een gezamenlijke
meditatie ('om aandacht te hebben voor wat er nu is'), acht keer per
dag luidt de bel als uitnodiging om even stil te staan bij hetgeen je
doet of ten teken dat het tijd is voor een pauze of een maaltijd. Eens
per maand is er een gezamenlijke 'viering van het leven'. 
NatuurverbondenheidDe communiteit stelt Franciscus als voorbeeld: 'alles is met alles verbonden'. De biologische moestuin voorziet voor 95% in de eigen behoeften; thee komt uit de kruidentuin. De manier van tuinieren is biologisch en intuïtief. Er wordt vegetarisch gegeten. Daarnaast is er veel zorg voor onderhoud van het landschap.
Algemeen
Stoutenburg organiseert ongeveer eens per maand een info-middag met rondleiding voor belangstellenden (de eerstvolgende keer op zondag 28 november). Er zijn regelmatig (kruiden)tuinweken, waarin actief kan worden meegewerkt en nader kennisgemaakt met Stoutenburg. Ook zijn er workshops en retraiteweken, en af en toe is er een meeleefweek om nader kennis te maken met het leven, wonen en werken op Stoutenburg. Het eerstvolgende meeleefweekend is van 25 t/m 28 november. Twee keer per jaar verschijnt de (papieren) nieuwsbrief 'De Koetsier van Stoutenburg'.
Ruimte voor nieuwe bewoners
S
toutenburg
staat open voor nieuwe bewoners. Voor woonbelangstellenden is er een op
de persoonlijke situatie toegesneden procedure, die meestal begint met
deelname aan verschillende activiteiten, gevolgd door een
proefwoonmaand. Nieuwe bewoners moeten zich herkennen in de pijlers en
de manier van samenleven op Stoutenburg en daaraan op hun eigen manier
een bijdrage willen geven. Het allerbelangrijkste is dat het goed klikt
met de huidige bewoners, en daar kom je pas achter als je de stap
daadwerkelijk aangaat. Marco: ,,Dus kom eens langs om nader
kennis te maken!''. Meer over de communiteit >>>Marco had ook nog een waardevolle tip voor wonen in groepsverband: ,,Vraag hulp van anderen bij het begeleiden van de interne groepsprocessen!'' De Stoutenburgers hebben zelf erg veel baat gehad bij de training 'ruzie maken', verzorgd door Abel Herzberger en Magda van der Ende van De Expeditie in Amersfoort.
De website van Stoutenburg geeft veel extra informatie, ook over meewerk- en meeleefmogelijkheden.
-----------------
Tijd voor een korte pauze. In de Omslag-ruimten stonden verse koffie, thee en sap klaar. Sommigen maakten gebruik van de gelegenheid om wat in de Omslag-bibiotheek rond te kijken, en in het Servicepunt Anders Wonen Anders Leven. Daar was ook een tafel ingericht met publicaties over ecodorpen en gemeenschappelijk wonen. En er waren folders van Stoutenburg en De Hobbitstee beschikbaar, evenals van vele andere projecten. Er waren kaarsen van De Hobbitstee te koop, evenals het nieuwe boekje 'Aarde, mijn aarde', van Stoutenburg.
Ecodorp Brabant
Zijn presentatie tijdens de Aanloopdag, begon hij met een kort filmpje: The Wombat. Ad: ,,Wat Nederland nodig heeft zijn helden: mensen met nieuwe ideeën die niet schuwen om daarmee concreet aan de slag te gaan - om te laten zien dat het ook anders kan''. Op individueel niveau gaat het vooral om verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leven, en het vervullen van je levensmissie. Maar een nieuw te realiseren dorp zal zich ook kenmerken door leven in verbinding met de andere bewoners, met de aarde (permacultuur, 'vergeten groenten' en duurzaam/low impact bowen) en in verbinding met het universum. Ook: meegaan met de stroom, focussen op mogelijkheden, inspiratie en humor.
Virtuele dorpsgemeenschap
In
korte tijd meldden zich via de website honderden belangstellenden, en
er groeide een vereniging die regelmatig bijeenkomsten organiseert om
ideeën en mogelijkheden verder uit te zoeken. Rond specifieke thema's
zijn er aparte werkgroepen; zij koppelen hun bevindingen en
adviezen terug naar de hele groep. Momenteel telt de vereniging zo'n
200 leden, individuen en gezinnen, die met elkaar een ecodorp zouden
willen gaan bouwen. Een gemeente die een dergelijke experiment aan wil
gaan, is nog niet gevonden. Vlems: ,,We zijn zelf niet actief op zoek
naar zo'n gemeente; we gaan ervan uit dat zich vroeg of laat een
gemeente meldt die ons zoekt'. Er meldde zich weliswaar nog geen
gemeente, maar De Kleine Aarde in Boxtel bood de vereniging de kans om
experimenteel te gaan bouwen op een onbenut stuk van hun terrein. Voor
de leden van Ecodorp Brabant was dit een unieke kans om samen concreet
aan de slag te gaan. In de zomer van 2010 werd gestart met de
bouw van een paviljoen, waarin tal van natuurlijke materialen worden
gebruikt; zo'n 120 leden van de verenging bouwden actief mee, vooral
tijdens de zomervakantie. Vanaf het voorjaar van 2011 wordt er weer verder gebouwd. Het bouwproject trok veel
mediabelangstelling; veel bedrijven stelden gratis materialen
beschikbaar en VROM stelde een forse subsidie beschikbaar. Het gebouw
op De Kleine Aarde zal niet worden bewoond; het krijgt een
voorlichtingsfunctie. Meer over dit bouwproject >>> Sociaal experi
mentVlems: ,,Het bouwproject gaat veel verder dan alleen bouwen; het is vooral ook een sociaal experiment om te oefenen in samenwerking en gemeenschapsvorming en om jezelf en elkaar beter te leren kennen. Hoe organiseer je samen eten, koken, bouwen? Hoe vind je samenwerkingspartners en hoe krijgt zo'n samenwerking concreet vorm. Ook fungeert het experiment op de Kleine Aarde als een proefproject voor LETS (= Local Exchange & Trading System). Bij de ontwikkeling van het project werd 'Dragon Dreaming' (ontwikkeld door John Croft) gebruikt: een methode om met veel mensen ideeën te genereren''.
Algemeen
De Verenging heeft een zeer uitgebreide website; daar zijn ook de vorderingen van de bouw op De Kleine Aarde te volgen. Zeer frequent worden elektronische 'nieuwsflitsen' uitgebracht (alleen voor leden), en af en toe zijn er 'dorpsbijeenkomsten' om de ontwikkelingen met alle leden door te praten en om samen verder te bouwen aan een structuur. Nieuwe belangstellenden/leden kunnen zich aanmelden via de website.
Leefgemeenschap De Hobbitstee
41 jaar ervaring De Hobbitstee heeft een rijke ervaring in het zoeken naar vormen van gemeenschappelijk wonen, werken en leven. Er zijn geen leiders en er is geen 'ideologie'. De Hobbits vinden elkaar in de gezamenlijke uitgangspunten (mens- en milieuvriendelijk samenleven) en in het gezamenlijk beheer van terrein en gebouwen. Besluitvorming vindt plaats tijdens een wekelijkse vergadering, op basis van concensus. Maroen: ,,Dat betekent soms dat het lang duurt voor er een besluit kan worden genomen, maar zo'n besluit wordt dan wel door iedereen gedragen, en is dus heel stevig. Vaak spelen er bij besluitvormingsprocessen ook heel andere (soms persoonlijke) factoren een rol; het is goed om daar aandacht voor te hebben. Naast de wekelijkse vergadering, is er om de twee weken een 'sociale avond' waar aandacht is voor ieders persoonlijk welbevinden''. Dit versterkt ook de onderlinge persoonlijke verhoudingen''.
In het verleden was er meer gezamenlijkheid bedrijvigheid op het terrein (productietuin, actieve kaarsenmakerij) dan tegenwoordig. Ook is er door de jaren heen veel ervaring opgedaan met het zelf (ver)bouwen van huizen, met toepassing van duurzame materialen en hergebruik.
Gemeenschapsleven
Tot pakweg 1985
werd er op de De Hobbitstee heel veel 'met de hele
groep' gedaan: van de dagelijkse maaltijden en meditaties, tot het
uitvoeren
van de (bedrijfsmatige) werkzaamheden en vergaderen over van alles en
nog wat. En er was een gezamenlijke kas. Dit bleek voor steeds meer
bewoners knellend te werken, waardoor ze vertrokken. Sinds
flink wat jaren is er veel meer individuele vrijheid en
verantwoordelijkheid; de meeste Hobbits werken buitenshuis; ieder voert
een zelfstandig huishouden en eens per week wordt er samen gegeten.
Maroen: ,,Toch hebben deze veranderingen het gevoel van
gemeenschappelijkheid juist versterkt! Er is nu veel meer ruimte om te
zoeken naar vormen die bij je passen, en dat kan af en toe veranderen''.
Wel moeten iedereen een deel van de algemene taken op zich nemen, en
ook de deelname aan de vergaderingen en sociale avonden is 'verplicht'.
Recente redenen
van vertrek zijn vooral: (nieuwe) relaties, de geboorte van een kind of
verandering van baan.. A
ctiviteiten en bedrijvigheidDe Hobbitstee heeft een eigen activiteitenaanbod, met open meewerkdagen en -weekends, filmavonden en af en toe informatiedagen. Het eerstvolgende meewerkweekend is op 6/7 november. Viermaal per jaar is er een gezamenlijke seizoensviering (ook met gasten), en op afspraak zijn groepsrondleidingen mogelijk. Daarnaast worden herberg en 'Sjamanenveld' regelmatig verhuurd aan groepen. Elke woensdag is meewerkdag met vrijwilligers uit de buurt. Er zijn nog twee Hobbit-bedrijven: de herherg (verhuur aan groepen + overnachting) en de ambachtelijke kaarsenmakerij Alladin. Daarnaast is er een natuurkampeerstrook (maximaal vijf tenten), een tipi en een terrein met zweethutten (voor externe groepen). Verscholen in het bos staat een klein meditatiehuisje. Verschillende bewoners hebben op of buiten De Hobbitstee een eigen bedrijfje.
Toekomstplannen
De Hobbitstee streeft naar uitbreiding van de bewonersgroep tot vijftien volwassenen en meer kinderen. Daarvoor is nu nog niet genoeg ruimte. Er zijn plannen voor nieuwbouw van een multifunctionele groepsaccommodatie met slaapgelegenheid voor 25 personen; en er komen twee nieuwe woningen, onderverdeeld in zelfstandige units voor een of meer personen. Er zal (gedeeltelijk zelf) worden gebouwd met natuurlijke materialen. Ook is het al lange tijd een wens dat er meer werkgelegenheid komt op de Hobbitstee.
Ruimte voor nieuwe bewoners
I.v.m. het vertrek van twee bewoners, komen er binnenkort twee woonruimten beschikbaar. Voor nieuwe bewoners geldt een trapsgewijze aannameprocedure. Reageren kan tot 15 november. Lees hier de oproep voor nieuwe bewowers >>>
Algemeen: De Hobbitstee geeft maandelijks een elektronische nieuwsbrief uit. Website van De Hobbitstee
Een rondje ter afsluiting
Na de presentaties door Marco, Ad en Maroen en aanvullende vragenrondjes, was het tijd voor de plenaire afsluiting, met aan iedereen de vraag om in een paar woorden de persoonlijke indrukken van deze Aanloopdag weer te geven. Dit werd zoal genoemd: natuur - heel boeiend - herkenning - in de stroom - veel - wonen is een werkwoord! (2x) - inspirerend (vaak) - de 'kern' - de individu heeft kansen - rijping - leerzaam - gewoon okee - hartverwarmend - hoop, hoop - leuk - open staan - gaan beleven - verbindend (div.) - fantastisch - te kort, maar toch - natuur en heelheid - bruisend - idee: quiz! - doet ertoe - uitdagend - realistische mogelijkheid, mogelijke realiteit - zinvol - leuk om te zien - samenlevingsvormen - stof tot nadenken - nader onderzoeken - dichterbij - meedoen - liefdevol - de verschillen inspireren - volop kansen.
Na
afloop van deze - ook voor de Omslag-medewerkers zeer geslaagde dag,
bleven zestien mensen nog een hapje mee-eten. Acht mensen bereidden een
zeer smakelijke biologisch-vegetarische maaltijd, met muzikale
begeleiding van Tamara op haar trekzak. Anderen brachten het lokaal
weer wat op orde, terwijl weer anderen de werkruimt
e
van Omslag her-inrichtten tot een sfeervolle eetplek. Na de afwas en
een laatste rondje koffie en thee, was het voor iedereen tijd om naar
huis te gaan. Het was een mooie dag die - het kan bijna niet anders -
tot mooie initiatieven, nieuwe impulsen en hartelijke weerziens zal
gaan leiden.PS: omdat deze Aanloopdag over-ingetekend was, organiseerde Omslag op zaterdag 13 november opnieuw een Aanloopdag rond 'anders' wonen in Nederland. Toen met drie andere projecten die zich nader presenteerden. Lees het verslag van die dag >>>
Op vrijdagavond 12 november werd bij Omslag nogmaals de film 'A New We' vertoond. Meer >>>
Deze film draaide op zaterdagavond 6 november ook op De Hobbitstee, als onderdeel van een meewerkweekend. Meer daarover >>>
De film 'A New We' is - zolang de voorrraad strekt - bij Omslag te bestellen. Zie hier >>
Ook de Aanloopdag bij Omslag op zaterdag 27 november staat in het teken van 'anders' wonen. Dan staan de woon-werkgemeenschappen van Emmaus in Nederland centraal. Meer over die dag >>>
Meer over:
leefgemeenschappen in Nederland >>>
ecowijken en -dorpen >>>
woon-werkprojecten >>>
Centraal- en gemeenschappelijk wonen >>>
